Kategorija: Timočani romi na internetu

Afirmativne mere za upis romske dece, primena istog u obrazovanju

Svrha afirmativnih mera je da se romskoj deci omogući školovanje, kontinuitet u obrazovanju i podrška. Kada se krenulo sa primenom nije bila namera da se omalovaži ili diskriminiše vecćinsko stanovništvo, niti da romskoj deci dodele nešto što im ne pripada, upravo je obrnuto. U osnovi je namera da se otkloni strukturno siromaštvo Roma i postigne puna ravnopravnost sa ostatkom đaka u Srbiji. Ovakva odredba je obaveza države u kojoj živimo, koja ima odraz u članu 21. Ustava Republike Srbije i nizu propisa. Isto važi i za podsticajne mere iz drugih oblasti: zapošljavanja, zdravstva, stambenog zbrinjavanja – razjašnjava Robert Sepi, zamenik zaštitnika građana za prava nacionalnih manjina.
– Afirmativne mere u obrazovanju, koje se tiču upisa u srednje škole i na fakultete, primenjuju se od 2003/2004. godine. Ali nisu postojale propisane procedure i kriterijumi. O njihovoj primeni

“Romano Bijav” – Tradicionalna romska svadba

“Romano Bijav” – Tradicionalna romska svadba
Romska svadba slavi se šest dana. Svadbi prethodi proševina “nišani” kada provodadžije obave dogovor. Na proševinu se nose darovi za mladu i ugovara se datum svadbe i pojedinosti oko miraza. Dogovaraju se jos i detalji oko organizacije i plaćanja svadbe. Svadba počinje u sredu. Žena “kujudžika” odlazi po kućama u mahali i poziva “kanu” i u “hamam” širi krug poznanika i prijatelja, a na svadbenu večeru užu rodbinu, bliske prijatelje, komšije i viđenije Rome. Svakoga ko je pozvan posipa kolonjskom vodom i daruje bombonom. Pravi se “peča” ukras od metalnih niti boje zlata, koji se crvenim koncem vezuje mladi oko glave. Devojke pletu vence od cveća i njima kite kapije mladenaca. Mlada u svojoj kući prostire svadbene darove (buljarol ceizi). U četvrtak je

Najpoznatiji romi na svetu

Michael Caine rođen 1933. godine. Prema navodima časopisa “Gypsy Roma Traveller” jedan od najboljih britanskih filmskih i pozorišnih glumaca Michael Caine romskog je porekla. Njegovo puno ime je Maurice Joseph Mickelwhite, a upravo u romskoj tradiciji njegove porodice  bio je običaj da se prvorođenom sinu nadene ime Maurice. To ime nosio je i njegov otac. Kejn je dobitnik dva Oskara.
Charlie Chaplin, navodno je rođen u romskom karavanu 1889. godine . Nakon što je preminuo, kod Čaplina pronađeno je pismo koje je čuvao, a u kojem piše da je on rođen u “Black Patchu” romskom karavanskom naselju blizu Birmingama. Najveća zvezda  filma u Holivudu Čarli Čaplin, kome je 1975. godine engleska kraljica Elizabeta II dodelila čin viteza kao jednom od najzaslužnijih građana Velike Britanije, veruje se da je romskog porekla.
Yul Brynner rođen je 1920. godine, a preminuo 1985. Holivudski glumac osim ruskog porekla sam je govorio kako ima četvrtinu romske i četvrtinu židovske krvi. Naime, otac njegove

Stradanje Roma u doba Holokausta

Tokom Drugog svetskog rata nestalo je oko 1,2 miliona Roma. Međunarodni dan holokausta nad Romima ustanovljen je u svetu kako bi se odala počast romskim žrtvama i kao sećanje na 16. decembar 1942. godine, dan kada je pod rukovodstvom komandanta nemačkog Šucštafela i Gestapa, Hajnriha Himlera, izdata naredba da se Romi iz evropskih zenalja, koje su tada bile pod okupacijom deportuju u „porodični logor“ Aušvic – Birkenau.
Nakon Himlerove naredbe, u logor je deportovano oko 25.000 Roma, a prema raspoloživim podacima, samo je u noći između 3. i 4. avgusta 1944. godine više od 4.000 osoba, uključujući decu i stare, poslato u krematorijum. Delo Kristijana Bernadaka „Zaboravljeni holokaust“ potpuno opisuje tragedije i podnosi dokaze, da su se nad Romima

Romski jezik

Romski jezik je jezik koji je jedinstven, a sa druge strane različit i razlikuje se od mesta do mesta gradova. Dok se konačno u Srbiji ne mobilišu neophodne socijalne snage za početak školovanja vaspitača i ne zažive prva odeljenja sa nastavom na romskom jeziku, ali se i ne okončaju rasprave među romskom intelektualnom elitom o prihvatljivoj formi romskog književnog jezika, samim Romima ne preostaje ništa drugo do da neguju maternji govor u sopstvenim domovima.  Tri petine ispitanih Roma naglašava da govori romski jezik, i to odlično (proporcionalno isto toliko izjavilo ih je i da im je romski maternji jezik, ali i da u govoru, pored romskog, koriste i srpski jezik). Komunikacija na romskom zadržava se u porodičnom i rodbinskom krugu, eventualno sa komšijama i

Romska muzika

Muzika kod Roma je raznovrsna i veoma komplikovana, kako po svom poreklu, tako i po svojim funkcijama u društvu balkanskih naroda uopšte, a posebno u romskim etničkim skupinama. Najstariji pomen o muzici kod Roma u jugoslovenskim zemljama potiče iz druge polovine XV veka. Muzika kod Roma u Srbiji javlja se pre svega kao zanatski proizvod. Stoga su svoju muziku podešavali prema potrebama i ukusu okoline, što dokazuje činjenica da Romi sviraju melodije, pre svega one zemlje u kojoj žive. U Srbiji postoje četiri muzičke grupe:  Istočnjačka (iz Turske) Srednjeevropska (iz Mađarske) Starobalkanska (iz Rumunije, Grčke i Albanije) Ciganska (izvorna). Muzička kultura je kao i zanatstvo talenat ovoga naroda od najstarijih vremena, što ih može

Razlike između osnova identiteta Roma i neroma 

Sa velikom dozom sigurnosti potvrđeno je da postoje bitne razlike između osnova idetiteta Roma i neroma. Identitetu kojeg su Rumi gradili na planu kulture široke strukture rodbinstva i srodstva, stabilnih okvira intrakcije sa drugima i promenjivih modela adaptacije, vrednovanja vremena ovde i sada – može se suprotstvati idetitet ozvačavan istorijom i tradicijom, čiji je najvažniji elemenat genealogija. Romima je bila strana potreba za istorijom, kao što je to slučaj i sa nekim drugim istočnjačkim narodima, a što posebno apostrofira Mahatma Gandi, Ta potreba za istorijom javlja se tek danas zahvaljujući romskoj eliti koja skoncentrisana u organizacijama koje u podeljenoj i unutar etnički izdiferenciranoj zajednici hoće da stvore osećanje nacionalne zajednice. Međutim, potreba uvođenja Roma u istoriju, potreba istorije Roma, bila je živa među evropskim neromskim nacionalnim zajednicama i to od trenutka kad su se u srednjem veku pojavili u tim zajednicama. Istorija Roma jeste, dakle, istorija odražena u svesti neroma u kojoj sami Romi retko govore sopstvenim jezikom. Pisali su je neromi i rekonstruisali na osnovu tragova koje su ostavljali neromi u gradskim hronikama, sudskim aktima, uredbama ili ediktima, zapažanjima pisaca i slično. Zato su Romi više objekat nego subjekat

Istorija Roma  Kultura Tradicija

Romi su poneli iz svoje pradomovine Indije čitav niz simbola. Mnogi od tih simbola čvrsto su srasli s rečima njihovog jezika, što znači sa samim mišljenjem, osećanjem i opažanjem.  Romi  su nastavili da koriste te simbole unutar svoje zajednice i posle egzodusa. Analiza sakupljenog materijala pokazuje, da simboli unutar Romske  društvene zajednice dobijaju značaj zavisno od pola osobe (muško, žensko), dominantnih zanimanja unutar grupe ili zajednice i načina života društvene grupe (sedentarni, nomadski). Simboli su čvrsto povezani s porodicom, klanom, plemenom, određenim društvenim institucijama i odnosima, kao i sa ključnim događajima kao što su sklapanje braka, rođenje, krštenje, smrt i sahrana. Simbolika društvene grupe dolazi do izražaja preko hrane i odeće, mesta i načina stanovanja, ukrasa na stvarima koje se koriste i proizvode, oruđa, oružja itd.
Razne vrste i vidovi stvaralaštva, njihov normativni i vrednosni svet nose takođe pečat simbolike zajednice ili grupe. Svi simboli Roma mogu se klasifikovati na: simbole zajedničkog porekla i simbole koji nemaju zajedničko poreklo, to jest preuzeti su od drugih naroda kao što su, na primer, muslimani i hrišćani, ili narodi raznih zemalja, čija je simbolika uticala u većoj ili manjoj meri na simboliku pojedinih romskih grupa.
Dakle, u osnovama te kulture počiva jedan prepoznatljiv način života kojem odgovara određen pogled na svet i čoveka. Romski pogled na svet,

Verovanja Roma, slave i običaji

U verskom pogledu Cigani su nejedinstveni jer ih ima pravoslavnih hrišćana, katolika i muslimana kao i drugih vera hinduista i budista. Govore romskim jezikom koji pripada indijskoj grupi indoevropske porodice jezika.
– Egipćani (Egüptzy) i Aškalije koje neki smatraju potomcima albanizovanih Cigana.
– u Hrvatskoj – Lovari,
– u Bosni – Kalderasi,
– u Vojvodini – Banjesi,
– na Kosmetu – Arlije,
– u Makedoniji – Arlije,
– u Vlaškoj niziji – Vlauci (rumunski cigani).
Postoje i običaji koji su vezani za verovanja Cigana od kojih je najjače verovanje u vampire.
Bibijaka
U mnogim običajima ističu se svečanosti vezane za Bibijaku i Crnu Saru koje obe vode poreklo od Indijske boginje Durge.