Kategorija: Timočani romi na internetu

Stradanje Roma u doba Holokausta

Tokom Drugog svetskog rata nestalo je oko 1,2 miliona Roma. Međunarodni dan holokausta nad Romima ustanovljen je u svetu kako bi se odala počast romskim žrtvama i kao sećanje na 16. decembar 1942. godine, dan kada je pod rukovodstvom komandanta nemačkog Šucštafela i Gestapa, Hajnriha Himlera, izdata naredba da se Romi iz evropskih zenalja, koje su tada bile pod okupacijom deportuju u „porodični logor“ Aušvic – Birkenau.
Nakon Himlerove naredbe, u logor je deportovano oko 25.000 Roma, a prema raspoloživim podacima, samo je u noći između 3. i 4. avgusta 1944. godine više od 4.000 osoba, uključujući decu i stare, poslato u krematorijum. Delo Kristijana Bernadaka „Zaboravljeni holokaust“ potpuno opisuje tragedije i podnosi dokaze, da su se nad Romima

Romski jezik

Romski jezik je jezik koji je jedinstven, a sa druge strane različit i razlikuje se od mesta do mesta gradova. Dok se konačno u Srbiji ne mobilišu neophodne socijalne snage za početak školovanja vaspitača i ne zažive prva odeljenja sa nastavom na romskom jeziku, ali se i ne okončaju rasprave među romskom intelektualnom elitom o prihvatljivoj formi romskog književnog jezika, samim Romima ne preostaje ništa drugo do da neguju maternji govor u sopstvenim domovima.  Tri petine ispitanih Roma naglašava da govori romski jezik, i to odlično (proporcionalno isto toliko izjavilo ih je i da im je romski maternji jezik, ali i da u govoru, pored romskog, koriste i srpski jezik). Komunikacija na romskom zadržava se u porodičnom i rodbinskom krugu, eventualno sa komšijama i

Romska muzika

Muzika kod Roma je raznovrsna i veoma komplikovana, kako po svom poreklu, tako i po svojim funkcijama u društvu balkanskih naroda uopšte, a posebno u romskim etničkim skupinama. Najstariji pomen o muzici kod Roma u jugoslovenskim zemljama potiče iz druge polovine XV veka. Muzika kod Roma u Srbiji javlja se pre svega kao zanatski proizvod. Stoga su svoju muziku podešavali prema potrebama i ukusu okoline, što dokazuje činjenica da Romi sviraju melodije, pre svega one zemlje u kojoj žive. U Srbiji postoje četiri muzičke grupe:  Istočnjačka (iz Turske) Srednjeevropska (iz Mađarske) Starobalkanska (iz Rumunije, Grčke i Albanije) Ciganska (izvorna). Muzička kultura je kao i zanatstvo talenat ovoga naroda od najstarijih vremena, što ih može

Razlike između osnova identiteta Roma i neroma 

Sa velikom dozom sigurnosti potvrđeno je da postoje bitne razlike između osnova idetiteta Roma i neroma. Identitetu kojeg su Rumi gradili na planu kulture široke strukture rodbinstva i srodstva, stabilnih okvira intrakcije sa drugima i promenjivih modela adaptacije, vrednovanja vremena ovde i sada – može se suprotstvati idetitet ozvačavan istorijom i tradicijom, čiji je najvažniji elemenat genealogija. Romima je bila strana potreba za istorijom, kao što je to slučaj i sa nekim drugim istočnjačkim narodima, a što posebno apostrofira Mahatma Gandi, Ta potreba za istorijom javlja se tek danas zahvaljujući romskoj eliti koja skoncentrisana u organizacijama koje u podeljenoj i unutar etnički izdiferenciranoj zajednici hoće da stvore osećanje nacionalne zajednice. Međutim, potreba uvođenja Roma u istoriju, potreba istorije Roma, bila je živa među evropskim neromskim nacionalnim zajednicama i to od trenutka kad su se u srednjem veku pojavili u tim zajednicama. Istorija Roma jeste, dakle, istorija odražena u svesti neroma u kojoj sami Romi retko govore sopstvenim jezikom. Pisali su je neromi i rekonstruisali na osnovu tragova koje su ostavljali neromi u gradskim hronikama, sudskim aktima, uredbama ili ediktima, zapažanjima pisaca i slično. Zato su Romi više objekat nego subjekat

Istorija Roma  Kultura Tradicija

Romi su poneli iz svoje pradomovine Indije čitav niz simbola. Mnogi od tih simbola čvrsto su srasli s rečima njihovog jezika, što znači sa samim mišljenjem, osećanjem i opažanjem.  Romi  su nastavili da koriste te simbole unutar svoje zajednice i posle egzodusa. Analiza sakupljenog materijala pokazuje, da simboli unutar Romske  društvene zajednice dobijaju značaj zavisno od pola osobe (muško, žensko), dominantnih zanimanja unutar grupe ili zajednice i načina života društvene grupe (sedentarni, nomadski). Simboli su čvrsto povezani s porodicom, klanom, plemenom, određenim društvenim institucijama i odnosima, kao i sa ključnim događajima kao što su sklapanje braka, rođenje, krštenje, smrt i sahrana. Simbolika društvene grupe dolazi do izražaja preko hrane i odeće, mesta i načina stanovanja, ukrasa na stvarima koje se koriste i proizvode, oruđa, oružja itd.
Razne vrste i vidovi stvaralaštva, njihov normativni i vrednosni svet nose takođe pečat simbolike zajednice ili grupe. Svi simboli Roma mogu se klasifikovati na: simbole zajedničkog porekla i simbole koji nemaju zajedničko poreklo, to jest preuzeti su od drugih naroda kao što su, na primer, muslimani i hrišćani, ili narodi raznih zemalja, čija je simbolika uticala u većoj ili manjoj meri na simboliku pojedinih romskih grupa.
Dakle, u osnovama te kulture počiva jedan prepoznatljiv način života kojem odgovara određen pogled na svet i čoveka. Romski pogled na svet,

Verovanja Roma, slave i običaji

U verskom pogledu Cigani su nejedinstveni jer ih ima pravoslavnih hrišćana, katolika i muslimana kao i drugih vera hinduista i budista. Govore romskim jezikom koji pripada indijskoj grupi indoevropske porodice jezika.
– Egipćani (Egüptzy) i Aškalije koje neki smatraju potomcima albanizovanih Cigana.
– u Hrvatskoj – Lovari,
– u Bosni – Kalderasi,
– u Vojvodini – Banjesi,
– na Kosmetu – Arlije,
– u Makedoniji – Arlije,
– u Vlaškoj niziji – Vlauci (rumunski cigani).
Postoje i običaji koji su vezani za verovanja Cigana od kojih je najjače verovanje u vampire.
Bibijaka
U mnogim običajima ističu se svečanosti vezane za Bibijaku i Crnu Saru koje obe vode poreklo od Indijske boginje Durge.