Bor od A do Š

D – DUBAŠNICA
Lako dostupna asfaltnim putem iz pravca Borskog jezera, udaljena od Bora 35 kilometara, krečnjačka visoravan Dubašnica, čini istočni deo Kučaja – najvećeg krečnjačkog kompleksa u Srbiji. Površina krasa Dubašnice je 82 km2. Krečne naslage su debljine i preko 200 metara. Nadmorska visina visoravni iznosi između 800 i 1000 metara. Najviši vrhovi su: Mošuluj i Stobari (1048m). Dubašnica je po svom litološkom sastavu kraška površ, rasčlanjena brojnim vrtačama i kanjonskim dolinama ponornica: Dubašnice, Demižloka, Vojale, Mikuljske i Pojenske reke…  Bogata je šumama, livadama i pašnjacima, kao i raznovrsnim vrstama divljači: jeleni lopatari, mufloni, divokoze, srne, divlje svinje, izuzetno je zanimljiva za lovce, planinare, speleologe i druge zaljubljenike prirode.

Dubašnica

Ovaj medijski sadržaj je sufinansiran iz budžeta Grada Bora
“Stavovi izneti u podržanom medijskom projektu nužno ne izražavaju stavove organa koji je dodelio sredstva

Z – ZOOLOŠKI VRT BOR
Krajem novembra 2011. u Boru je otvoren ZOO vrt, jedan od najlepših u Srbiji. Na površini od oko 2 ha, u vrtu  boravi više od 70 vrsta životinja ili preko 130 jedinki. Sadašnji „stanari“ poput tigra, lama, medveda, antilopa, zebri, berberskih ovaca, majmuna, krokodila, nojeva,  već predstavljaju svojevrsnu atrakciju za posetioce, a sasvim je sigurno da je zvezda vrta Beli lav. Pored uređenog i konfornog prostora za boravak životinja u vrtu je sagrađeno niz dopunskih objekata koji omogućavaju sa jedne strane što bolje funkcionisanje samog vrta a sa druge,  pružaju posetiocima, pored razgledanja životinja i druge dopunske sadržaje koji će im doživljaj posete ovog vrta učiniti još upečatljivijim.

Ovaj medijski sadržaj je sufinansiran iz budžeta Grada Bora
“Stavovi izneti u podržanom medijskom projektu nužno ne izražavaju stavove organa koji je dodelio sredstva

J – JAMA KAFIĆ
U utrobi zemlje, onamo gde se već stotinu godina iskopava ruda bakra i zlata, u jami borskog rudnika, na dubini od 400 metara, na takozvanom 11. horizontu, u prostoru uklesanom u stene nalik pećini, sagrađen je i opremljen kafić. Ova jedinstvena atrakcija zapravo je prostor od stotinu kvadrata koji je uređen i opremljen tako da posetiocima dočara neponovljivu radnu atmosferu i uslove rada generacija rudara, koji su ovde, na dubini od 700 metara, zarađivali i zarađuju svoj „hleb sa sedam kora“. Bakrorezi sa motivima rudara okačeni na „zidove“, rudarska oprema, lampe, telefoni i table sa natpisima koji beleže istoriju i pojašnjavaju tehnološke procese rudarenja, oplemenjuju prostor i čine ga svojevrsnom muzejskom postavkom. Na ovaj način, opremanjem i otvaranjem za turističke posete ovakvog, svakako, jedinstvenog objekta, menadžment industrijskog giganta, tada RTB-a Bor,  učinio je dostupnim za turiste neponovljiv doživljaj spuštanja, razgledanja jamskog prostora i ispijanja pića u utrobi zemlje.

Ovaj medijski sadržaj je sufinansiran iz budžeta Grada Bora
“Stavovi izneti u podržanom medijskom projektu nužno ne izražavaju stavove organa koji je dodelio sredstva

K – KONAK KNEZA MILOŠA
Konak kneza Miloša nalazi se u Brestovačkoj Banji nadomak Bora. Sagrađen je 1837. godine i predstavnja reprezentativnu građevinu srpske  arhitekture prve polovine 19. veka. Konak je prizemna zgrada pravougaonog oblika. Jednostavne je konstrukcije. Fasada je bez ukrasa. Sazidan je u bonruku, sa profilisanim gredama na uglovima. Grede su od hrastovine i pored konstruktivne, imaju i dekorativnu funkciju. Krov je bio, sve do 2005. godine  pokriven ćeramidom što se uklapalo u stil gradnje. Prozori su dosta mali i uzani. Na njima su zavese od prizrenske svile. Unutrašnjost predstavlja skladnu celinu koju čine ukupno pet prostorija – veliki hol i četiri sobe. Po dijagonali građevine, sa severne strane, desno od ulaznih vrata je doksat (trem), a levo od izlaznih, sa južne stane, smeštena je manja odžaklija (kuhinja) sa ognjištem. U prvoj polovini 19. veka, 1837. godine u Srbiji je ukinut turski spahijski sistem. Bor i okolina priključeni su zemlji matici i tada počinje ubrzani razvoj ovoga kraja. Knez Miloš Obrenović dolazi u Brestovačku banju zainteresovan za izvore lekovite vode poznate još od starih Rimljana. Turci su do tada koristili lekovitosti ovih voda. Iz istorijskih spisa se zna da je u Brestovačkoj Banji 1834. godine, boravila kneginja Ljubica Obrenović sa begovima i svojim sinovima Milanom i Mihajlom Obrenovićem. U to vreme podignuta je i jedna zgrada za siromašne bolesnike. Vremenom, ovde su objekte gradili članovi dinastija Obrenović i Karađorđević, pa je Banja bila poznata i van granica Srbije. Brestovačka Banja bila je omiljeno lečilište i letovalište srpskih vladara. Knez Miloš Obrenović je u Brestovačkoj banji izgradio konak za sopstvene potrebe. Vode u Brestovačkoj Banji pokazale su se delotvornim za reumu. Danas njegov konak predstavlja kulturno-istorijski spomenik. U prostorijama objekta nalazi se muzejska postavka pod nazivom „Brestovačka Banja u vreme kneza Miloša”. U tom prostoru izloženi su portreti značajnih ličnosti političkog, kulturnog i društvenog života Srbije, koji su boravili u Brestovačkoj Banji kao gosti kneza Miloša.

Ovaj medijski sadržaj je sufinansiran iz budžeta Grada Bora
“Stavovi izneti u podržanom medijskom projektu nužno ne izražavaju stavove organa koji je dodelio sredstva

L – LAZAREVA PEĆINA
Lazareva pećina ili Zlotska pećina je pećina u Srbiji. Nalazi se u istočnoj podgorini Kučaja. Od Zlota je udaljena 3 km, od Brestovačke banje 14 km i od Bora 21 km. Ulaz u pećinu je na nadmorskoj visini od 291 m i nalazi se na levoj strani Lazareve reke. U blizini se nalazi još par speleoloških objekata koji su zajedno sa ovom pećinom poznati i pod nazivom „Zlotske pećine“. Od ovih pećina Lazareva je najpoznatija i turistički najranije uređena. Turističko uređenje pećine otpočelo je 1953. godine, a turistička staza je duga 800 m. Prva ispitivanja Lazareve pećine je izvršio Feliks Hofman 1882. godine. Sedam godina posle Hofmana, speleološka istraživanja objavio je i Jovan Cvijić. Pećinu je izgradila podzemna reka koja i dalje prolazi kroz nju. Ukupna dužina ispitanih kanala Lazareve pećine je 9818 m, a procenjena dužina pećinskih kanala prelazi 10 km. Ukupna površina pećine je 9907 m². Lazareva pećina proglašena je prirodnom retkošću i zaštićena kao spomenik prirode od 1949. godine. Zavod za zaštitu prirode Srbije proglasio je 2005. godine Lazarevu pećinu objektom geonasleđa Srbije. Lazareva pećina nalazi se na teritoriji spomenika prirode Lazarev kanjon. U Lazarevoj pećini nalazi se i veoma značajan arheološki lokalitet. U njemu su otkrivena tri praistorijska kulturna horizonta, iz bakarnog, bronzanog i gvozdenog doba.

Ovaj medijski sadržaj je sufinansiran iz budžeta Grada Bora
“Stavovi izneti u podržanom medijskom projektu nužno ne izražavaju stavove organa koji je dodelio sredstva